Gisteren is de begrotingsbehandeling begonnen. Insteek van GroenLinks: het kan en moet anders in Den Haag! Zo heeft de fractie aangedrongen op snelle actie om de luchtkwaliteit te verbeteren en is er aandacht gevraagd voor mensen met een (zeer) laag inkomen.
De volledige tekst van fractievoorzitter bert van alphen (n.b.: kan afwijken van de uitgesproken tekst):
Voorzitter,
Het moet anders, het kan anders.
Het moet anders want de luchtkwaliteit brengt ons in de gevarenzone, de stijgende waterspiegel bedreigt ook onze kust, het moet anders want de armoede neemt toe ook bij de middeninkomens en de werkeloosheid neemt niet noemenswaardig af, het moet anders want de spanningen in de zich verhardende samenleving zijn nog steeds aanwezig en het onveiligheidsgevoel blijft verontrustend hoog.
Het kan anders nu de economie zich naar het schijnt positief aan het ontwikkelen is, het kan anders want er is meer ruimte in de financiën en vooral we hebben er zin in.
Dat is wat het college in gedachten had kunnen hebben bij de voorbesprekingen van de programmabegroting 2006-2009. Elkaar stimulerend, prikkelend, heftige gesprekken voeren om voor de laatste keer in deze samenstelling een ambitieus programma op te stellen waar volgende colleges niet om heen kunnen. Een programma waarbij de problemen waar Den Haag voor staat, krachtdadig worden aangepakt.
Maar zo is het niet gegaan. Althans zo valt het in elk geval niet uit de neerslag van de begroting 2006-2009 op te maken. Integendeel. Het is meer van “op de winkel passen”, en “rustig aan dan breekt het lijntje niet”, of “het zal mijn tijd wel duren” en hoewel dat laatste voor een aantal wethouders ook daadwerkelijk het geval is kan mijn fractie zich daar bij niet neerleggen.
Voorzitter,
Nederland, maar zeer zeker ook Den Haag heeft een roerig jaar achter de rug als we het hebben over dreiging, spanningen en veiligheid. De gebeurtenissen in de Antheunisstraat nu bijna een jaar geleden staan ons en velen nog helder op het netvlies. Maar ook meer recente zoals aan de Van Mierisstraat, Moerweg en het Binnenhof geven aan dat we de ogen niet moeten sluiten voor verharding in de samenleving maar moeten blijven strijden om die verharding een halt toe te roepen. Niet door het steeds meer inzetten van repressieve maatregelen maar door daar juist terughoudend in te zijn. Met meer regels en strengere straffen immers, gaat de angst regeren, en dat angst die geen goede raadgever is weten we. Ook niet door maatregelen te treffen die wantrouwen en achterdocht opwekken zoals door scholen of andere instellingen op te roepen “verdachte” individuen te melden. Dit soort maatregelen verhogen alleen maar de frustratie en het gevoel er niet bij te horen, waardoor de kans groter wordt dat men zich gaat afzetten tegen de samenleving. Het is zinvoller om activiteiten zoals de stadsdialogen die vorig jaar zijn ingezet, door te zetten en uit te breiden. Het gaat er immers om dat men met elkaar in gesprek blijft, gehoord wordt en zich serieus genomen voelt. Stadsgesprekken door wijken/stadsdelen heen, met elkaar ongeacht leeftijd, afkomst of sekse zouden voortdurend moeten worden gehouden. De dag van de Vrede, 21 september, zou uitgeroepen kunnen worden tot de dag van de Haagse dialoog welke dan als markeringspunt zou kunnen dienen voor de doorlopende stadsgesprekken. En dat we allert zijn op initiatieven die werken aan zingeving en toekomst perspectief voor jongeren in de gevarenzone, zeker als die groep zoals bijvoorbeeld Fast4ward in Laak, daar zelf mee komt. We moeten dat omarmen en ondersteunen.
Het serieus nemen van de Haagse burgers en van bestuurlijke vernieuwing is ons een lief ding waard. Op basis van de resultaten van de binnenkort te bespreken evaluatie stadsdeelcommissies is het aan te raden om in een dergelijk voorstel daadwerkelijke inbreng en verantwoordelijkheid van de burgers van deze stad te regelen waartoe uiteraard ook een financiële verantwoordelijkheid behoort.
Voorzitter,
Het streven van het College om een CO2-neutrale stad te worden is wat ons betreft niet alleen een kwestie van bittere noodzaak al was het alleen maar voor de gezondheid, maar kan, nee, moet doortastender worden aangepakt. Een hoop tandjes meer zouden wij willen zeggen. Zeker nu het KNMI ons weer onbaatzuchtig door middel van satelietbeelden laat zien dat het foute boel is met die luchtkwaliteit. Dat het zeer, zeer slecht gesteld is en dat we er niet meer omheen kunnen om rigoureuze maatregelen te nemen.
Dat de auto daar een grote rol in speelt is onmiskenbaar of we het nou leuk vinden of niet. Meerdere malen hebben wij, maar ook anderen in deze raad voorstellen gedaan om met name op en rond de Amsterdamse Veerkade maatregelen te treffen om de luchtverontreiniging te verminderen. Met wisselend succes. Gezien de huidige stand van zaken stellen wij nu voor om op korte termijn maatregelen te nemen.
Gebruik makend van de meting luchtkwaliteit een regime in te voeren om gelijk aan Athene, bij het overschrijden van een bepaalde norm afwisselend auto’s toe te laten met een bepaald kenteken .
Ter ontmoediging een parkeervergunningstelsel in te voeren waarbij de grootste vervuiler het meest betaalt.
Bedrijven en overheidsinstanties te bewegen een OV kaart beschikbaar te stellen voor die werknemers die van buiten Den Haag komen.
Meer autoluwe zones, het gemeentelijk wagenpark op milieuvriendelijke brandstof en met roetfilters en zoals we al eerder hebben aangegeven bussen op waterstof .
Uit de stadsenquête blijkt dat er ook nog een wereld te winnen valt als het gaat om het milieubewustzijn van de Haagse burger. Het gaat dan om zaken als groene stroom, het laten staan van de auto, gebruik van regenwater enzovoort. Niet al te grote ingrepen voor de individuele burger maar bewuster gebruik van energie geeft natuurlijk wel een hoopfrisse lucht. Daarnaast valt er te denken aan het stimuleren van zonneboilers, grijs water en een harde eis bij bouwverordeningen om zo duurzaam mogelijk te bouwen. Wij zien graag dat het college hier op korte termijn met voorstellen komt. In dit kader van bewustwording memoreer ik ook nog even aan ons Groenscheppingsplan en het stimuleren van het gebruik van geveltuintjes. Daarnaast stellen we een aanvulling bij het groenprotocol voor gericht op het struikgewas binnen de ecologische verbindingen. Hierin zou het beheer en onderhoud en bescherming van dit kleine groen geregeld moeten worden en bij onverhoopt rooien gecompenseerd.
Voorzitter, tot gisteren toe hebben wij het gehad over de Structuurvisie Den Haag 2020 en het laatste woord over deze kaderstellende nota is nog niet gesproken. Mijn fractie waardeert het zeer dat er gesproken wordt over zo’n nota temeer het de gelegenheid geeft om over grenzen en schaduwen heen te kijken en een visie te ontwikkelen die voor alle Hagenaars nu en in de toekomst richting gevend is. De fractie van GroenLinks vindt het van het grootste belang dat er in die visie en bij de nadere uitwerking na onderschrijving door de raad daarvan, voldoende ruimte blijft voor sociale huurwoningbouw binnen de Haagse grenzen en dat er duurzaam wordt omgegaan met de beperkte grond.
Bebouwing van de kust en de Vlietzone is wat mijn fractie betreft dan ook niet bespreekbaar.
Wel bespreekbaar zijn de huisvestingnoden voor de tijdelijke werkkrachten in Den Haag. Deze mensen die hier voor een korte periode komen om te werken zijn voor wat betreft hun huisvesting veelal overgeleverd aan mensonterende situaties in panden van huisjesmelkers. Het zou de wethouder sieren als hij in afspraken met de corporaties en werkgevers hier goede afspraken over maakt en zaak maakt van deze huisvesting noden. Ook de huisvesting van ouderen in Den Haag is zoals recent is bekend geworden is op z’n zachtst gezegd aan verbetering toe. Wij vragen het college daar actie op te ondernemen.
Vorig jaar heeft de begrotingsbespreking voor een groot gedeelte in het teken van het Kunstenplan gestaan. De uitvoering daarvan is nu in volle gang. Er is bij die bespreking toen ook nader van gedachten gewisseld over de wijze waarop het Kunstenplan tot stand is gekomen en zijn er voorstellen gedaan om over die werkwijze verder te spreken. Graag horen wij van de wethouder of zij daar al voorstellen aan het ontwikkelen is.
Zorgen baart ons de gang van zaken van Culturalis. Tot nu toe hebben wij van het toegezegde werkplan nog slechts een aanzet kunnen zien, laat staan kunnen beoordelen. De lange leegstand van Zcala is ons een doorn in het oog en draagt niet bij aan de leefbaarheid aan de Hobbemastraat.
Om recht te doen aan de reikwijdte van cultuur over de hele stad lijkt het ons nodig om het Koorenhuis de gelegenheid te geven de kunsteducatie in Zuid West Den Haag te ontwikkelen. Bij het toegezegde haalbaarheidsonderzoek zou wat ons betreft de totale kosten die daar mee gemoeid zijn in kaart moeten worden gebracht. Dus zowel de totale verbouwingen als het budget voor de programmering in het stadsdeel. Vooruitlopend op een bruisend cultureel centrum zou er een kwartiermaker kunnen worden aangesteld die het stadsdeelprogramma gaat voorbereiden.
Voorzitter, dat de armoede toeneemt ook in Den Haag is geen nieuw gegeven. Steeds meer mensen worden min of meer afhankelijk van de zogenaamde voedselbanken en sinds kort een weggeefwinkel. Hoe sympathiek wij ook staan ten opzichte van deze initiatieven het zou eigenlijk niet moeten mogen. Dat het regeringsbeleid daar, voor een groot gedeelte debet aan is ons duidelijk, toch blijven wij van mening dat er hoe beperkt ook enige verlichting te geven.Dat kan bijvoorbeeld door duurzame gebruiksgoederen in het kader van de bijzondere bijstand niet als lening maar als gift te verstrekken aan hen die problematische schulden hebben en in het schuldhulpverleningstraject volgen. Verder vragen wij in het kader van de angstaanjagende berichten van het door dit kabinet bedachte zorgstelsel aandacht voor een collectieve aanvullende ziektekosten verzekering voor bijstandsgerechtigden. Wij hebben samen met anderen voor wat betreft schuldhulp al nadere voorstellen gedaan. Niet alleen naar het college en de raad toe, maar ook hebben wij het probleem van het makkelijk verkrijgen leningen en het op afbetaling kopen bij de Tweede kamer aangekaart. De schuldenproblematiek doet zich in hevige mate ook voor bij een toenemend aantal jongeren. In samenhang met schooluitval en werkeloosheid trekt dit een enorme wissel op het toekomstperspectief van onze jongeren. Het lijkt zinvol om daar een samenhangend beleid op los te laten en wij vragen het college dan ook om daar voorstellen voor te doen.
Voorzitter steeds vaker hoor je de roep om door middel van het onderwijs maatschappelijke problemen aan de orde te stellen. Je zou er als schoolhoofd knettergek van worden van worden om naast de briefings van het ministerie van Onderwijs ook nog eens uitvoering te geven aan al die verzoeken van goedwillende derden. Voorzitter mijn fractie stelt voor om bij het onderwijs voor wat betreft verlangens van de Haagse samenleving terughoudend te zijn zodat zij zich volledig kunnen richten op het geven van onderwijs en ruimte te creëren om innovatie weer tot een onderwerp te maken. Het Haags Centrum voor Onderwijsbegeleiding zou daar een goede rol bij kunnen spelen. Ook moet het mogelijk zijn om de scholen zeker die voor het Voortgezet Onderwijs enigszins te ontlasten door het instellen van een gemeentelijk verzuim Callcentre. Een uitvoering in het Engelse Bristol draait naar tevredenheid en met goede resultaten.
Al eerder hebben wij aangekondigd een fonds te willen instellen waarmee voor die leerlingen die vanwege hun status geen aanspraak kunnen maken op bestaande instanties en instellingen, onderwijsgerelateerde kosten kunnen worden vergoed. Graag de reactie van het college daarop.
Kortgeleden hebben we een nota aan de raad aangeboden over het verkeer in Den Haag. Afgesproken is dat deze binnenkort besproken gaat worden. Een belangrijk onderdeel is natuurlijk het fietsverkeer. Wij hebben in de commissie gevraagd om het onderhoud en uitbreiding van de fietspaden als prioriteit te zien. Ook hebben we gevraagd om voorstellen als het gaat om verkeersveiligheid. Daadwerkelijk invulling geven aan verkeersonderwijs ook in het Voortgezet Onderwijs is zo’n voorstel evenals het instellen van autoluwe zones rond scholen.
Ook ouderen en mensen met een functiebeperking zijn doelgroepen die in het verkeer aandacht verdienen. In Enschede heeft men succesvol geëxperimenteerd met zogenaamde voetgangerszendertjes. Een klein apparaatje waarmee door te richten op stoplichten de oversteektijd anderhalf keer zo lang wordt. Het lijkt ons een goed idee om daar ook in Den Haag gebruik van te maken.
Op het gebied van de economische ontwikkelingen kunnen we melden dat het idee dat in Berlijn is opgedaan, om microkredieten te verstrekken aan specifieke groepen ons de moeite waard lijkt om uit te werken.
Daarnaast merken we dat de arbeidsongeschiktheidsverzekering voor ondernemers in het midden- en kleinbedrijf een erg dure kwestie is. Wij vragen het college om in overleg met het MKB, de kamer van Koophandel en de bedrijfsvereniging de mogelijkheden voor een collectieve WAO-verzekering te verkennen.
Voorzitter, stageplekken en banen voor met name jonge allochtonen is nog steeds een groot probleem. Maar voor een zinvol toekomstperspectief noodzakelijk. Samenwerkingsovereenkomsten tussen scholen en bedrijfsleven in deze nemen gelukkig toe, maar naar het idee van mijn fractie kan het niet anders dan dat daar extra op wordt ingezet. Ook het eigen gemeentelijk personeelsbeleid in deze kan beter en meer. Te weinig trainees zijn bijvoorbeeld van allochtone afkomst en het aantal stageplaatsen met name in de lagere regionen is wel beschamend laag. Een substantiële uitbreiding helpt niet alleen de stagaires en opleidingsinstituten, maar is zeker ook een voorbeeld voor instellingen en het bedrijfsleven. Wij vragen het college dan ook om een actiever beleid in deze.
Voorzitter,
De tijd ontbreekt nu om nog nader in te gaan op andere voorstellen die wij wel degelijk hebben. Want zoals ik aan het begin van mijn beschouwing al verkondigde, het moet anders het kan anders nu en op 7 maart