Voorzitter,

 

Dit is mijn eerste begrotingsraad als fractievoorzitter van GroenLinks en de laatste van deze raadsperiode. Het is een begroting waarvan op de uitvoering wordt toegezien door een gemeenteraad in een andere samenstelling. Een begroting die, als het aan GroenLinks ligt, in de uitvoering standvastig blijft in de doelstelling om te bouwen aan een weerbare stad voor de toekomst: klimaatneutraal, weerbaar om de gevolgen van klimaatverandering op te vangen, weerbaar om de groei van de stad op te vangen met voldoende betaalbare woningen en voldoende goede voorzieningen en weerbaar in saamhorigheid en solidariteit om met de sterkste schouders elkaar te dragen in deze mooie stad. Want voorzitter, er kan dan een ander gezicht voor u staan als fractievoorzitter, de boodschap van GroenLinks is dezelfde: we komen als stad alleen vooruit als iedereen echt meetelt en gelijke kansen krijgt. GroenLinks zal altijd staan voor een groen, gelijk en kansrijk Den Haag. Dat zien we gelukkig terug in deze begroting. Maar op een aantal punten kan er wat ons betreft een tandje bij.

1. Een groen Den Haag

Voorzitter, we hebben elkaar hard nodig in het aanpakken van de klimaatcrisis en in het weerbaar maken van de stad voor de gevolgen daarvan. Om dat te bereiken bouwt dit college ook volgend jaar voort op het in gang gezette beleid. Er zijn ook ontzettend veel initiatieven in de stad, in de wijken en buurten om samen gebruik te maken van de regelingen van de gemeente en daardoor samen de energietransitie te maken. Maar we zien ook dat niet iedereen daarin mee kan gaan. We willen iedereen mee krijgen en daarbij ondersteunen. We zien binnen de programma’s kansen om op dat punt op te schalen. Van daar de volgende motie, met als titel: houd verduurzaming voor mensen met een laag inkomen open.

Roept het college op:

  • Om de volgende bestaande acties te intensiveren en de extra benodigde middelen te vinden in onderbesteding van het jaar 2021 bij Energietransitie:
  • De duurzame cadeaukaart voor ooievaarspashouder te intensiveren; waarmee zij korting krijgen op een nieuwe energiezuinige koelkast. 
  • De workshops te intensiveren, waarbij inwoners met een laaginkomen leren hoe ze hun woning verduurzamen en ze een aanbod krijgen voor kleine maatregelen (voorheen energiebespaarboxen).
  • De winterklaaracties te intensiveren, waarbij huurders van woningbouwcorporaties worden geholpen om energiebesparende maatregelen te nemen, om zo in de winter meer energie te besparen.

We krijgen positieve feedback uit de stad over de manieren waarop op verschillende afdelingen en organisaties ondersteunen en adviseren bij verduurzamingsvraagstukken, zoals Duurzaam Den Haag, Hou van je Huis en onze eigen VVE balie. Die laatste groep verdient wat ons betreft ook wat extra aandacht. Er zijn VVE’s die hun boontjes prima zelf kunnen doppen maar in Den Haag hebben we er ook een behoorlijk aantal waar er in de VVE een of meerdere huiseigenaren met een laag inkomen zitten, of waar ook een huisjesmelker in zit die zich in het beste geval laat vertegenwoordigen door iemand maar vaker nog totaal niet zichtbaar of zelfs vindbaar is. GroenLinks wil dat de gemeente meer doet voor deze VVE’s, te starten met advies hoe te handelen en wat er allemaal wel kan. Daarom de volgende motie met als titel Meer expertise duurzaamheid VVE balie:

Verzoekt het college:

  • Extra mensen aan te trekken voor de VvE balie met expertise op het gebied van het verduurzamen van woningen.

Voorzitter, minder positieve feedback krijgen we uit de stad als het gaat om het enorme aantal bijplaatsingen bij ORACs en de daarmee samenhangende verspreiding van grote hoeveelheden afval op straat. We kennen allemaal de beelden. Het college trekt om dit aan te pakken structureel meer geld uit, onder andere met de uitvoering van de motie van GroenLinks eerder dit jaar, om ook op zondag bijplaatsingen te verwijderen. Er is nu eerst een pilot gestart en we kijken uit naar de evaluatie daarvan. Mijn vraag aan de wethouder is: wanneer kunnen we deze evaluatie verwachten?

Kleine lichtpuntjes in de afval crisis zijn de ORAC tuintjes. De gemeente is een proef gestart in drie stadsdelen: Segbroek, Escamp en Centrum en de geluiden daarover zijn positief. Wat GroenLinks betreft wordt dat uitgebreid. Daarom de volgende motie:

 Verzoekt het college:

  • Om de proef van de orac tuintjes uit te breiden naar alle stadsdelen in de stad.
  • Om te voorzien in het onderhoud van de huidige tuintjes.

Voorzitter, de oorzaken van de problemen met de bijplaatsingen en afval op straat zijn complex. Er zit een gedragscomponent in, zeker, waar maatregelen voor te bedenken zijn en waar we een ontwikkeling in zien. De gemeente kijkt weer beter naar de doelgroep en communiceert niet meer ijzerenheinig alleen maar in nederlands of engels over de regels en regelingen. Er zijn handhavings acties, mensen adopteren ORACs en ook positieve groene initiatieven zoals die ORAC tuintjes helpen in de bevordering van gewenst gedrag.

2. Een gelijk Den Haag

Er zit ook een grote component ongelijkheid in de oorzaken van het afvalprobleem: de ongelijke verdeling over de stad van betaalbare en goedkope woningen, die in sommige wijken meer dan in andere, ten prooi vallen aan huisjesmelkers, verkamering, overbewoning en illegale bewoning. In het tegengaan van deze ongelijkheid is het alle zeilen bijzetten voor de gemeente en wat we hier absoluut niet bij kunnen gebruiken is een partij die niet standvastig is en die anderhalf jaar na de nieuwe woonvisie al geen ambitie meer heeft en de handdoek in de ring gooit als het gaat om het huisvesten van de groepen in de stad die de overheid het hardste nodig hebben. GroenLinks vindt het ongepast en ongehoord en ik vraag aan het college de ondubbelzinnige bevestiging dat we de ambitie vasthouden om 30% sociaal te bouwen, te werken aan de huisvesting van bijzondere doelgroepen en arbeidsmigranten dit ook binnen de regio aan te pakken.

Het is niet uit te leggen dat we in een gigantische wooncrisis zitten, waarin het aantal woningzoekenden vele malen groter is dan het aantal woningen, terwijl we in onze stad ook veel leegstand hebben. Ik steun daarom de motie van D66 om meer te doen om de leegstand in ReVa tegen te gaan We hebben hierop ook zelf een motie want er zijn veel mooie initiatieven die een tijdelijke plek kunnen gebruiken en daarvoor is braakliggende grond heel geschikt.

Daarom de volgende motie met als titel: Initiatief zoekt braakliggende grond.

Verzoekt het college:

  • Te onderzoeken hoe initiatieven die braakliggende grond zoeken in Den Haag beter gekoppeld kunnen worden aan de beschikbare braakliggende terreinen en de eigenaren hiervan;
  • Hierbij ook de eigenaren van braakliggende grond actief te wijzen op de mogelijkheden om initiatieven gebruik te laten maken van hun terrein(en);
  • Daarnaast te onderzoeken welke juridische mogelijkheden de gemeente heeft om meer zicht te krijgen op debraakliggende terreinen en om sterker te sturen op de invulling hiervan;
  • De uitkomsten van deze onderzoeken te doen toekomen aan de Raad.

Sociale ongelijkheid komt helaas in vele vormen, ook in de wijze waarop studenten met een medische beperking worden ondersteund, bijvoorbeeld met een financiele toeslag. Den Haag heeft gelukkig vooruitlopend op landelijke wetgeving al de toeslag verhoogd naar 300 euro per maand, maar daar wordt nog onderscheid gemaakt in leeftijden - de toeslag is lager voor achttienjarigen dan voor 21 plus studenten. Dit vinden wij niet eerlijk. Daarom de volgende motie met als titel: Gelijke studietoeslag voor studenten met een medische beperking

Verzoekt het college:

  • De individuele studietoeslag voor studenten met een medische beperking, die daardoor niet kunnen bijverdienen naast hun studie, voor alle leeftijden gelijk te maken aan de 300 euro per maand die nu voor de categorie 21-jaar en ouder geldt.

Om gelijkheid te kunnen bereiken voorzitter, moet je soms extra aandacht besteden aan de ene groep mensen boven de andere. Dat is bijvoorbeeld in de aanpak van geweld tegen vrouwen en femicide. Als we niet kijken naar de specifieke kenmerken en factoren die geweld tegen vrouwen veroorzaken en in stand houden, kunnen we dit ook niet aanpakken. We hebben hier een technische vraag over gesteld bij deze begroting en ook een motie van de HSP van vorig jaar om meer cijfers te achterhalen gesteund. In de commissie heeft de burgemeester toegezegd te komen met een gendersensitieve aanpak de nieuwe editie van de regiovisie huiselijk geweld. We kijken hier naar uit en denken ook graag met de burgemeester mee.

In risicovolle situaties is het ook van belang om specifieke aandacht te hebben voor kwetsbaren, zoals kinderen. Onze Pandbrigade doet uitstekend werk. Helaas nodig. We hebben onlangs weer kunnen lezen over een actie waarbij arbeidsmigranten in schuurtjes sliepen. Soms zijn er kinderen betrokken in handhavingssituaties. En in al die situaties weten we niet zeker of hun veiligheid wel is geborgd, maar dat is niet de primaire taak van de Pandbrigade. In Den Haag is er wel een Crisis interventieteam jeugd dat kan worden ingeschakeld en dat gebeurt al wel door de politie, maar nog niet door de pandbrigade. Vandaar de volgende motie met als titel: Zorg voor minderjarigen bij Pandbrigade acties:

Verzoekt het college:

  • Te verkennen of het direct melden bij en inschakelen van het Crisis Interventie Team van toegevoegde waarde is op de bestaande processen bij zorgen over kinderen, die in legale en illegale woonsituaties worden aangetroffen. En, indien dit van toegevoegde waarde is, dit te implementeren in de werkprocessen met inachtneming van privacy-aspecten van een dergelijke gegevensuitwisseling

Voorzitter, Corona kan niet onbesproken blijven. Ook hier zien we ongelijkheid in onze stad en dat sommige wijken meer besmettingen en een lagere vaccinatiegraad hebben. Daar willen we wat aan doen met de motie Halt aan Corona door tests en uitleg:

Roept het college op:

  • Om in alle wijken waar niet bekend is dat de vaccinatiegraad boven de 70 procent ligt twee gratis zelftest te sturen;
  • In deze wijken een brief in de zeven meest gesproken talen te verspreiden met uitleg over de testen en informatie over de mobiele GGD-priklocaties, om zo te zorgen dat de besmettingen teruglopen.

We hebben het hier eerder over de inzet van gemeentelijke gelden gehad voor het opvangen van de gevolgen van Corona voor organisaties, mensen en bedrijven in Den Haag. 

Laten we hopen dat 2022 een beter jaar wordt. En daar hoort wat GroenLinks betreft ook bij dat we de reservepot, of het weerstandsvermogen, weer aansterken. Daarom dien ik met collega De Vuyst de volgende motie in:

Roept het college op:

  • Om bij de programmarekening 2021 met een separaat raadsvoorstel te komen dat het principe toepast om 10% van de ongebruikte programmagelden af te romen ten behoeve van de algemene reserve.

3. Een Kansrijk Den Haag

Voorzitter, onze stad maakt veel mogelijk voor mensen. De gemeente draagt hieraan bij door het verkleinen van de ongelijkheid.

Meer ruimte en kansen creëren we ook zeker ook bureaucratie en onnodige regels aan te pakken en uit te gaan van de mensen en het beleid en uitvoering daaraan aan te passen. Een heel mooi voorbeeld daar van is de pilot Sociaal Hospitaal waarbij gezinnen met meervoudige problematiek zonder bureaucratische rompslomp met een integraal plan geholpen worden. Dit soort maatwerk met de mensen zelf als uitgangspunt maakt mij blij, voorzitter. En GroenLinks wil er meer van. Daarom nog een motie:

Verzoekt het college:

  • Het aantal van 250 gezinnen met complexe problematiek dat geholpen wordt volgens de Sociaal Hospitaal doorbraakmethode niet als harde grens te hanteren, maar -de methode indachtig- te kijken naar wat nodig is.

Ook in de gemeentelijke dienstverlening nemen we steeds beter de mensen in de stad als uitgangspunt. Ik ben blij om te constateren dat dit principe wat ik samen met collega De Graaff van de VVD in ons initiatiefvoorstel Dienstverlenen, Durven, Doen! heb uitgewerkt, goed is terug te vinden in het beleid van dit college. We kijken uit naar uitvoeringsagenda en voortgangsrapportage van wethouder Bruines.

Als laatste voorzitter, wil ik graag een oproep doen aan het college. We hebben vanochtend opnieuw de vier kavelhouders aan de Jacob Catsstraat kunnen horen. De vorig jaar raadsbreed aangenomen motie om er samen uit te komen heeft helaas nog niet tot een oplossing geleid. De situatie juridiseert en escaleert verder en dat moeten we met zijn allen toch niet willen. Ik roep het college ruimhartig te zijn in de oplossing en de mensen en situatie als uitgangspunt te nemen en niet de juridische regels. Van Precedentwerking kan geen sprake zijn. Dit soort escalaties gaan immers niet meer voorkomen?