Voorzitter,

Dank aan de insprekers, ik ben benieuwd naar de reactie van het college op de gestelde vragen.

In deze programmarekening blikken we opnieuw terug op een coronajaar. Een jaar met veel onzekerheden voor de hele stad, maar vooral voor de jongeren, zzp’ers, de cultuursector, en de ondernemers in horeca en toerisme.

Zeker de minima voelden sterk de oplopende kosten in hun portemonnee. Mijn fractie is er trots op dat Den Haag zich bleef inzetten voor de mensen die in armoede leven. Er zijn 15 procent meer gesprekken gevoerd bij de Helpdesk Geldzaken van de gemeente, en elk gesprek kan wel leiden tot een besparing van meer dan 1500 euro per jaar. De coronacrisis is zwaar geweest, vooral voor jongeren. Daarom vind ik het ook zo mooi om te zien dat er dit jaar meer dan 1.600 schoolverlaters zijn doorgestroomd naar werk of een opleiding, dankzij de extra inzet van de gemeente. Niettemin maken we ons zorgen over de effecten van de lockdowns, het digitaal lessen volgen, de gemiste vriendschappen, op de mentale gezondheid van jonge kinderen tot studenten. In gesprekken met de Haagse jongerenambassadeurs geven jongeren aan dat zij tegen allerlei verschillende problemen aanlopen. Zij noemen zichzelf inmiddels de pechgeneratie. We horen van hen dat zij in gesprek zijn met het college en dat het aan medeleven niet ontbreekt, maar er zijn geen concrete vooruitzichten van oplossingen. Hoe wil het college hiermee verder gaan? Mijn fractie zal zich hier in de komende tijd extra voor inzetten om te volgen hoe het met hen gaat en wat er nodig is om hen verder te helpen.

We hebben ook mooie duurzame resultaten behaald. Net zoals vorig jaar is het aanleggen van zonnepanelen doorgezet, de eerste huizen zijn aangesloten op aardwarmte, in de programmabrief duurzaamheid lezen we mooie resultaten. Maar dit is zeker niet de tijd om rustig achterover te leunen. De energiecrisis maakt pijnlijk duidelijk hoe belangrijk het is dat we snel overgaan op  energie die we zelf kunnen opwekken, op schone energie. En we zijn ontzettend trots op het invoeren van milieuzones voor auto’s en brommers: een mooie stap niet alleen voor een duurzamer Den Haag, maar ook naar betere en gezondere lucht.

Er zijn evenwel nog veel opgaven om aan te pakken in de komende jaren, zoals de wooncrisis en de nog altijd toenemende dakloosheid, de uitbuiting van arbeidsmigranten, de tegenstellingen in de stad en dan heb ik het nog niet eens over de enorm gestegen energielasten, de inflatie, de gevolgen van oorlog zo dichtbij in Oekraïne en wellicht dit najaar opnieuw een coronacrisis. Om er als overheid voor de meest kwetsbare mensen in onze stad te kunnen zijn, de problemen te kunnen aanpakken op de plekken waar dat het hardst nodig is, zoals in de wijken als Laak waar de overbewoning, verstening en zorgen het grootst zijn; en zoals in Zuid-West, we hebben dat vanmorgen weer klip en klaar gehoord van de inspreker de heer Crown. De basis moet op orde, de gemeente moet gaan doen wat er nodig, echte oplossingen bieden, kansen en gelijkheid bevorderen voor iedereen in de stad. We hebben de afgelopen jaren mooie stappen gezet en daarmee moeten we doorgaan.

GroenLinks zal er een schep bovenop doen om de segregatie in onze stad aan te pakken, vooral in de concrete vormen als de aanpak van versteende wijken. Want we zien helaas nog altijd correlatie tussen verstening en kwetsbare wijken. Het maakt uit waar je wieg heeft gestaan en waar je woont, niet alleen voor je kansen maar ook hoeveel hittestress je ervaart. Wat GroenLinks betreft gaan we door met straat voor straat en plein voor plein te vergroenen, samen met de bewoners.

En hoewel er nu een overschot op de jaarrekening is van 70 miljoen, moeten we ons niet laten afleiden van het structurele tekort op de middellange termijn. Het overschot zijn met name uitgaven die vanwege de coronacrisis zijn uitgesteld, en in 2022 alsnog gedaan moeten worden.

We moeten daarnaast opnieuw constateren dat het Rijk te weinig bijdraagt voor de wettelijke taken die zij gedecentraliseerd heeft naar de gemeente. Met name op het gebied van de bijstand en de jeugdzorg schiet het Rijk hopeloos tekort. Dit kan zo niet langer doorgaan. Als hier geen verandering in komt raken zowel de stad Den Haag, als haar inwoners in grote financiële problemen.

Voorzitter, in de toelichting van de heer Donner aan de raad van vorige week hebben we allemaal kunnen horen dat we er financieel niet rooskleurig voor staan. We zullen de tering naar de nering moeten zetten. Meer geld binnenhalen bij het rijk en in Europa. Hard knokken voor boter bij de vis. Voor de GroenLinks fractie staat boven alles dat we bij alles wat we doen, de stad wordt meegenomen en we versterken en beschermen wat kwetsbaar is.

Dank, voorzitter.

Foto: Mariët Mons