Voorzitter, de groei van de stad wordt niet zelden in verband gebracht met overbewoning, woningtekort, druk op voorzieningen en druk op de leefbaarheid. De pessimisten, de angstmakelaars, en de met cijfers goochelende populisten willen ons graag doen geloven dat al deze problemen aan mensen te wijten zijn die graag in onze stad willen wonen. Dat statushouders, vluchtelingen, immigranten en lager opgeleiden drukken op de woningvoorraad en de samenleving geld kosten - meer geld dan zij opleveren.
Voorzitter, dit is wat GroenLinks betreft is dit volkomen doorgeslagen efficiency denken. En een heel naar mensbeeld. Het is prijskaartjes op voorhoofden van mensen plakken, het is leeg en mensonterend economisme. De vijanden zijn niet de woningzoekenden, de immigranten, de mensen zonder baan, de mensen met psychiatrische aandoeningen of langdurig zieken maar degenen die de woningnood, de ongelijke arbeidsmarkt en de afbraak van de publieke voorzieningen hebben veroorzaakt: decennia liberaal beleid, vermarkting, oneerlijke verhoudingen tussen de haves and have-nots.
Het is een mythe dat je bevolkingsgroei kunt sturen, dat je immigratie kunt tegenhouden. Het is van alle tijden en het gebeurt overal: als het ergens economisch voor de wind gaat trekken mensen er naartoe. Mensen trekken naar steden. En alle mensen zijn daarin gelijk.
Het is vooral belangrijk dat de gemeente daar sturing aan geeft en dat ook kan doen. Bijvoorbeeld door eerlijke woonverdeling. Door publieke voorzieningen niet meer te zien als een kostenpost, maar als investering in de stad. Door uit te gaan van de potentie van mensen en niet van wat ze de samenleving gaan kosten. Focussen op werk, taal, inburgeren, problemen echt oplossen in plaats van vooruitschuiven en afschuiven.
Van het college zou ik graag willen weten op welke verschillende manieren we meer sturing kunnen geven aan de ontwikkeling van de stad. Te beginnen natuurlijk met het onderzoek naar de woningbehoefte waar wethouder Balster mee bezig is. Hoe passen we de plannen aan en sturen we de ontwikkelaars om meer te bouwen naar de behoefte? En hoe gaan we de groei beter spreiden over de stad? De ruimte beter benutten? Geeft deze bevolkingsprognose aanleiding om de agenda Ruimte voor de stad te actualiseren, of moeten we juist meer doen om uit te voeren en te sturen? Hoeveel personele inzet is er bijvoorbeeld daadwerkelijk om met alleenstaande senioren, een groeiende groep, te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om hun te grote woning te achter te laten, belemmeringen weg te nemen. Welke praktische oplossingen levert de gemeente daadwerkelijk?
De bevolkingsprognose kijkt naar 2030 en 2040. Wat GroenLinks betreft zou vanwege energie- en klimaattransitie 2050 nodig zijn als horizon voor een Haagse bevolkingsprognose. Den Haag streeft weliswaar naar klimaatneutraliteit in 2030, maar een groot deel van onze bestuurlijke omgeving (MRDH, NL) heeft klimaatneutraliteit tot 2050 in het vizier.
Wil je strategisch beleid ontwikkelen (stad, mobiliteit, woningen etc.) en de gevolgen voor klimaat in beeld brengen, is het vanwege de omgeving nuttig om tot 2050 vooruit te kijken. Is het college het met GroenLinks eens dat we eigenlijk een prognose tot 2050 nodig hebben?
Voorzitter, we leven in een tijd van grote crises - de klimaatcrisis, de wooncrisis, wereldwijde pandemie. Het wordt tijd voor een radicale omslag. Het neoliberalisme werkt niet meer. Als overheid moeten we pal staan voor alle mensen, accepteren dat we meer sturing en begeleiding moeten geven aan de ontwikkeling van de economie, de arbeidsmarkt en de stad en daarnaar handelen, en verantwoordelijkheid nemen voor goed toegankelijke publieke voorzieningen. Want niet de mensen zijn de vijand. Doorgeslagen efficiencydenken en economisme zijn de vijand. Net als populistische prietpraat en cynische mensbeelden. Wat GroenLinks betreft stoppen we met mensen de schuld geven en gaan we beter voor de stad zorgen.